Wat en hoe over de AEX-index
De
AEX-index is Neerland's meeste populaire graadmeter voor aandelen. De
AEX-index maakt uit onderdeel uit van
Euronext Amsterdam en is haar meest prominente index. Het beursgebouw is gevestigd in Amsterdam in het Damrak op
Beursplein 5, naast de beurs van Berlage (tegenover het centrale station in Amsterdam). Deze index bevat de 25 grootste bedrijven van Nederland. Dit kunnen dus wel Nederlandse als niet-Nederlandse aandelen zijn. Vroeger waren het alleen maar Nederlandse bedrijven is het tegenwoordig meer een combinatie. Op 4 maart 1983 ging de
AEX-index van start, op een stand van 100 punten in guldens. Dit komt overeen met 45,38 punten. Grosso modo zitten in de
AEX-index de 25 grootste bedrijven qua marktkapitalisatie van
Euronext Amsterdam. De groep hier onder bestaat uit de midkapaandelen. Hier onder zitten de smallcaps van de ASCX-index. Hier weer onder vindt u de aandelen van de zogenaamde lokale markt.
De AEX-index van toen
De start van de
AEX-index was op 4 maart 1983. Toen nog onder de naam EOE-index (naar de European Options Exchange vernoemd). Stan Westerterp was als baas van de optiebeurs de grondlegger van deze marktindex. De optiebeurs was toen in de
Beurs van Berlage gevestigd (vlakbij het station in Amsterdam). Het pand ernaast is het Damrak en hier huist de Nederlandse beurs al jaren in, nu onder de naam
Euronext. Voordat de
AEX-index begon was er de
CBS herbeleggingsindex. Deze index werd destijds 2 maal per dag werd berekend.Dankzij de intrede van de continu verhandelbare
AEX-index werd het mogelijk om er dus doorlopend in gehandeld te worden. Dit gaf dus ook een enorme impuls aan de optiehandel. In het eerste jaar (1983) won de
AEX-index maar liefst 61 procent. Dit was echter geen compleet handelsjaar en gaat daarom niet zo de boeken in als een volledig handelsjaar. In Europa was de
AEX-index de voorloper van een continu berekende aandelenindex. De Britse FTSE100, de Franse CAC40 en de Duitse
DAX volgden in de jaren erna. In Europa geldt de
AEX-index dus wel als één van de oudsten maar in de VS zijn er veel oudere indices. Zo bestaat de
S&P 500 sinds 1957 en de
Dow Jones index zelfs al sinds 1896. Bekende namen die voorheen onderdeel van de
AEX-index waren zijn onder andere ABN, Hoogovens, Numico, Gist-Brocades, Amro, Gucci, Hagemeyer en Versatel.
Historische berekening AEX
Eerst werden de aandelen van de
AEX-index nog gelijk gewogen om de
AEX-index te berekenen. Een klein bedrijf zoals Tele Atlas had dan evenveel invloed als het megabedrijf
Wolters Kluwer. Dit is niet heel representatief en mede daarom wordt de
AEX-index nu gewogen op basis van de marktkapitalisaties waarbij de grootste aandelen zoals
ING Groep,
AkzoNobel en
DSM het zwaarste wegen.
Koersontwikkeling
De
AEX-index die dus op 45,38 punten startte in 1983 stond begin 2019 op circa 570 punten. Van 1983 tot de 'dotcom-crash' 2001 klom de
AEX-index vrij gestaag. Het laagste punt van 255 punten in maart 2003 was achteraf gezien een erg goed instapmoment. In 2008 zakte de
AEX-index weer in elkaar maar sinds 2009 kabbelt de index weer omhoog.
Grootste verliezen AEX op een handelsdag:1. 19 oktober 1987 (-12,00%; "Zwarte Maandag")
2. 26 oktober 1987 (-9,27%)
3. 24 augustus 2015 (-9,26%)
4. 6 oktober 2008 (-9,14%, kredietcrisis)
5. 29 september 2008 (-8,75%)
6. 10 oktober 2008 (-8,48%)
7. 24 juni 2016 (-8%)
8. 8 oktober 2008 (-7,68%)
9. 15 oktober 2008 (-7,56%)
10. 14 september 2001 (-7,25%, Aanslagen 11 september)
Grootste winsten AEX op een handelsdag:
1. 11 november 1987 (11,83%)
2. 13 oktober 2008 (10,55%)
3. 24 november 2008 (10,29%)
4. 13 maart 2003 (9,98%)
5. 21 oktober 1987 (9,21%)
6. 29 oktober 2008 (9,09%)
7. 12 november 1987 (8,7%)
8. 19 september 2008 (8,58%)
9. 8 december 2008 (8,14%)
10. 15 oktober 2002 (7,74%)
Grootste verliezen AEX op een handelsdag:
1. 19 oktober 1987 (-12,00%; "Zwarte Maandag")
2. 26 oktober 1987 (-9,27%)
3. 24 augustus 2015 (-9,26%)
4. 6 oktober 2008 (-9,14%
5. 29 september 2008 (-8,75%)
6. 10 oktober 2008 (-8,48%)
7. 24 juni 2016 (-8%)[14]
8. 8 oktober 2008 (-7,68%)
9. 15 oktober 2008 (-7,56%)
10. 14 september 2001 (-7,25%, nasleep aanslagen Twin Towers)
Grootste winsten AEX op een handelsdag:
1. 11 november 1987 (11,83%)
2. 13 oktober 2008 (10,55%)
3. 24 november 2008 (10,29%)
4. 13 maart 2003 (9,98%)
5. 21 oktober 1987 (9,21%)
6. 29 oktober 2008 (9,09%)
7. 12 november 1987 (8,7%)
8. 19 september 2008 (8,58%)
9. 8 december 2008 (8,14%)
10. 15 oktober 2002 (7,74%)
Grootste verliesmaanden
1. oktober 1987 (-27,53%)
2. september 2002 (-20,25%)
3. september 2008 (-19,71%)
4. oktober 2008 (-19,23%)
5. november 1987 (-17,79%)
6. juli 2002 (-17,30%)
7. januari 2008 (-14,43%)
8. september 1998 (-14,03%)
9. september 2001 (-13,32%)
10. augustus 1990 (-12,68%)
Grootste winstmaanden
1. maart 1983 (17,52%)
2. januari 1984 (17,28%)
3. oktober 2002 (15,68%)
4. juli 1997 (14,14%; de campinghausse)
5. april 2003 (13,72%)
6. februari 1998 (11,88%)
7. juni 1983 (11,83%)
8. juni 1988 (11,77%)
9. december 1999 (11,51%)
10. augustus 1984 (11,30%)
Grootste verliesmaanden
1. oktober 1987 (-27,53%)
2. september 2002 (-20,25%)
3. september 2008 (-19,71%)
4. oktober 2008 (-19,23%)
5. november 1987 (-17,79%)
6. juli 2002 (-17,30%)
7. januari 2008 (-14,43%)
8. september 1998 (-14,03%)
9. september 2001 (-13,32%)
10. augustus 1990 (-12,68%)
Grootste winstmaanden
1. maart 1983 (17,52%)
2. januari 1984 (17,28%)
3. oktober 2002 (15,68%)
4. juli 1997 (14,14%; de campinghausse)
5. april 2003 (13,72%)
6. februari 1998 (11,88%)
7. juni 1983 (11,83%)
8. juni 1988 (11,77%)
9. december 1999 (11,51%)
10. augustus 1984 (11,30%)
AEX als sentimentsindicator
De bewegelijkheid van de AEX-index wordt ook wel vaak gezien als een indicator van de gemoedstoestand van de beleggers die in de AEX-index aandelen beleggen. Grote uitslagen staan dan voor grote onzekerheden c.q. erg veel optimisme. Een afgeleide hiervan is de VIX-index. Dit is een indicator van de verwachte bewegelijkheid van de aandelen op basis van de actuele optieprijzen (dus voor de call- en putopties). Een stand van boven de 20 voor de VIX-index wordt vaak gezien als paniek in de markt en onder de 15 als een stand van rust. Andere afgeleiden van de AEX-index zijn de futures en de ETF’s (indexproducten). Geen dividenden in de AEX-index
Het belangrijkste onderdeel van het beleggen in aandelen is vrijwel zeker het dividend. Op de langere termijn is het dividend de grootste component van het totale rendement. De AEX-index houdt echter geen rekening met de ontvangen dividenden. Het is dus geen herbeleggingsindex zoals bijvoorbeeld de Duitse DAX-index die de ontvangen dividenden juist wel meeneemt in haar calculatie. De relatief lagere stand van de AEX-index betekent dus niet dat de aandelen van de AEX-index het minder deden maar komt dus deels doordat dividenden niet zijn meegenomen.Marktkapitalisatie AEX-index uitgelegd
Met de marktkapitalisatie bedoelen we de waarde op de beurs: de koers van het aandeel vermenigvuldigd met het aantal uitstaande aandelen. De index wordt tweemaal per jaar herwogen: in maart en september. De AEX-index wordt dus berekend op basis van de totale marktwaarde van alle AEX-index aandelen bij elkaar. Dit getal wordt gedeeld door de deler (divisor genoemd). Hierdoor worden de waarden aangesloten op de laatste slotkoersen voorafgaande aan een wijziging van de index. Van de totale som van de marktkapitalisatie wordt echter alleen het gedeelte meegenomen dat daadwerkelijk op de markt verhandelbaar is (de free float genoemd).Onderscheid met herbeleggingsindex
Het grote verschil van de AEX-index met de herbeleggingsindex zit hem dus in het feit dat dividenden bij de herbeleggingsindex wel worden meegenomen. De AEX-index is dus een echte ‘koersindex’.
