DWS: Goud verliest (tijdelijk) zijn status als veilige haven

Marktonrust door de oorlog met Iran heeft de status van goud als veilige haven ter discussie gesteld. Los van oplopende geopolitieke spanningen die aandelen- en obligatiemarkten fors omlaag duwen, staat de goudprijs sinds kort sowieso onder druk. Het edelmetaal steeg in de eerste twee maanden van dit jaar met liefst 25% en staat dus nog ruim hoger dan in januari, maar sinds het uitbreken van de oorlog krijgt goud evenveel klappen te verduren als andere beleggingscategorieën. Dit rijmt eigenlijk niet met het gegeven dat goud altijd een veilige haven is in tijden van crisis, stelt vermogensbeheerder DWS.

Gaat het om een uitzondering of komt dit vaker voor? Om die vraag te beantwoorden, loont het om de schommelingen van goud en aandelen in verschillende marktfasen te analyseren. De mate waarin twee beleggingscategorieën samen of juist in tegengestelde richting bewegen, wordt uitgedrukt in de correlatie: +1 betekent dezelfde richting, 0 geen aantoonbaar verband en -1 betekent in tegengestelde richting. Om van een echte veilige haven te kunnen spreken is van belang dat die correlatie laag of zelfs negatief is wanneer aandelen fors onderuitgaan.

De grafiek van de week van DWS toont de samenhang tussen de rendementen van goud en de S&P 500, uitgesplitst naar marktperiodes en gedurende twee tijdvakken. Tussen 1975 en 2016 had goud slechts een lichte correlatie met de schommelingen op de aandelenmarkt. Bij forse koersdalingen van aandelen (meer dan 2,5% op een dag) steeg de prijs van goud meestal, met een negatieve samenhang van 0,13. Sinds 2016 gaat de prijs van goud mee omlaag wanneer de borden van de beurzen dieprood kleuren en vice versa.

Sources: Bloomberg Finance L.P., DWS Investment GmbH as of 3/24/26<

*Correlation between the daily returns of gold and the S&P 500, separated by market phases, based on S&P 500 daily returns within the time periods 1975 to 2016 and 2016 to 2026

Waarom? De goudmarkt is veel kleiner en minder liquide dan de aandelen- of obligatiemarkt. Daarnaast wint passief beleggen terrein en wordt er door banken en brokers minder gedaan aan proprietary trading, waardoor een belangrijke schokdemper is verdwenen. Vroeger dempten banken en makelaars de koersuitslagen. Nu blijven ze vaak aan de kant en versterken passieve beleggers de marktbewegingen juist. Als bepaalde partijen snel geld moeten vrijmaken om aan verplichtingen te kunnen voldoen, zoals bijstorten, verkopen ze het liefst iets wat ze snel kunnen verzilveren en waar nog winst op zit, zoals goud.

Deze analyse heeft alleen betrekking op dagelijkse schommelingen. Op de langere termijn spelen er ook andere zaken mee. Tijdens de coronacrisis, ‘Liberation Day’ in april vorig jaar en aan het begin van de inval door de Russen in Oekraïne bood goud nog wel spreidingsvoordelen. Maar het feit dat particuliere beleggers en sommige vermogensbeheerders goud weer van de hand doen vanwege winstnemingen drukt tegenwoordig zwaar op de goudprijs. Goud geldt dus niet altijd meer automatisch als veilige haven.